Naslovna Kultura Završeni „Dani Gergine– Zîljilji  Gerginji“

Završeni „Dani Gergine– Zîljilji  Gerginji“

369
0

Izložbama narodne nošnje, fotografija Dragoslava Ilića o seoskoj arhitekturi i promocijama novih izdanja na vlaškom pismu i etnološkog filma, u Negotinu je minulih pet dana u okviru manifestacije „Dani Gergine– Zîljilji Gerginji“ promovisana kultura i tradicija vlaške nacionalne zajednice.

Prikazivanjem etnološkog filma „Magični svet Vlaha- Lumja maestruasă  a Vlahilor“, autora Aleksandra Repedžića,etnologa-antropologa i Anđele Đermanović, vizuelnog umetnika završeni su ovogodišnji Dani Gergine – Zîljilji Gerginji“.

„Vlaška mitologija je privukla znatan broj posetilaca, a nakon projekcije vodila se izuzetno zanimljiva diskusija o njoj. Sve promocije su, inače, uspešno organizovane, privukle su pažnju posetilaca, što nas ohrabruje da i dalje radimo na očuvanju vlaške kulturne baštine“, kaže dr Siniša Čelojević, predsednik Udruženja za očuvanje kulture i tradicije Vlaha „Gergina“.

U istom ambijentu, Muzeju Hajduk Veljka, dan ranije promovisana je 32. knjiga Udruženja „Gergina“ na vlaškom pismu  „Kînćeće bătrînje đin lumje – Izvorne vlaške pesme“,  priređivača dr Siniše Čelojevića, dr Sină alu Čeloju.

„Knjiga sadrži 60 pesama koje sam zapisivao po selima severoistočne Srbijea a dve pesme, „Ljeljišuara“ i „Mărije” zapisane su u vlaškim selima u Bugarskoj. Naravno namera nam je da nastavimo da i dalje radimo na istraživanju bogate usmene književnosti našeg naroda, zapišemo je i objavljivanjem u narednim publikacijama sačuvamo za potomstvo”, dodaje dr Čelojević.

Publika je bila u prilici da u interpretaciji Snežane Čelojević čuje i pesmu „A njins, muncîlji albit“ i prepev na srpskom, kao i „Pesmu iz tuđine“ (Kînćeku đin strinătaće), koju je na ratištu u Prvom balkanskom ratu (1912 – 1913) napisao Paun Strainović iz Gornjana, bolničar Timočke divizije. Ovu pesmu je od Paunove ćerke Drage, zapisao Dragoslav Zajkesković.

„Ova zbirka predstavlja izbor 60 reprezentativnih izvornih vlaških pesama zapisanih vlaškim pismom. Neke od njih imaju imenovane zapisivače: Amară frunza đe nuk, Fuaje vjerđe peljinjică, Кînćeku đin strinătaće i druge, dok za druge samo stoji da potiču iz naroda „Đin lumje“. Pesme su zapisane onako kako ih lokalno stanovništvo prenosi, autentično i sa minimalnim jezičkim intervencijama zapisivača kako se duh mesnog govora ne bi izgubio. Ta sačuvana originalnost govora Osnića, Jabukovca, Jasikova, Gornjana, Duboke, Leskova i drugih sela odakle ove pesme potiču značajan je izvor za proučavanje vlaškog govora i njegovih varijanti. Iz ovih zapisa se može primetiti koliko su fonetika i leksika vlaškog govora, jezika heterogene i kompleksne i da zahtevaju veliku pažnju proučavalaca“, kaže o ovoj knjizi njen recenzent Milica Stevanović, profesor srpskog jezika i kniževnosti.

Promociju je na fruli i duduku uveličao i naš najstariji čuvar tradicije, Spasoje Bulbić iz Kobišnice.