Naslovna Kultura Gordan Janjić i dr Vladimir Petrović promovisali lokalitet Ćetaće na međunarodnoj naučnoj...

Gordan Janjić i dr Vladimir Petrović promovisali lokalitet Ćetaće na međunarodnoj naučnoj konferenciji

1111
0

Arheolozi dr Vladimir P. Petrović, naučni savetnik Balkanološkog instituta SANU i Gordan Janjić,  muzejski savetnik Muzeja Кrajine u Negotinu učestvovali su na naučnoj konferenciji u Konstanci u Rumuniji na kojoj su predstavili lokalitet Radujevac – Ćetaće.

Dr Vladimir Petrović i Gordan Janjić

Na ovoj internacionalnoj arheološkoj naučnoj konferenciji (The Scientific International Session PONTICA, 54th Edition: History and Archaeology in the West Pontic Region) u organizaciji  Nacionalnog istorijskog i arheološkog muzeja Кonstanca i Centra za proučavanje civilizacija Crnog mora, dr Vladimir P. Petrović i Gordan Janjić govorili su o rezultatima arheoloških istraživanja lokaliteta Ćetaće u Radujevcu.

Taj lokalitet, istakao je u svom izlaganju na ovom eminentnom kongresu koji okuplja naučnike iz Rumunije i drugih evropskih zemalja, dr Petrović, valja posmatrati u širem smislu jer se on nalazi na administrativnoj teritoriji rimskih Akvi, odnosno današnjeg Prahova, kao urbanog, vojnog, lučkog, religijskog i ekonomskog centra prostrane oblasti.

“Blizina Dorticuma, Vrav u Bugarskoj, ali i okolnost da se utvrđenje nalazi u nadomak ušća Timoka u Dunav otkriva i drugi, podjednako važan, strategijski aspekt koji je uticao na formiranje složene rimske fortifikacije na ovom mestu. Sigurno je da je u vojnom smislu utvrđenje Ćetaće nadomak Radujevca zajedno sa obližnjim Dorticumom u današnjoj Bugarskoj predstavljalo prvu liniju odbrane rimske granice – limesa, pri pokušajima da se sa dačke obale Dunava upadne u dolinu Timoka i tom prirodnom komunikacijom duboko prodre na teritoriju Carstva, sve do bogatih urbanih centara poput Naissus-a (Niš)”, istakao je dr Vladimir P.Petrović i dodao da dolinu Timoka treba smatrati možda i najvažnijim pravcem, kojim se lako i brzo moglo stići do centralnobalkanskih prostora i da je značaj moravskog basena u tom smislu prečesto prenaglašen u stručnoj literaturi.

Dr Petrović i Janjić su govorivši o arheološkim istraživanjima na podunavskom limesu kod Negotina, a posebno o strateški pozicioniranom utvrđenju na ušću reke Timok, učestvovali u radu sekcije “Trajanov svet na granicama Rimskog carstva” predstavljajući rezultate prve ovogodišnje sistemske kampanje iskopavanja lokaliteta Ćetaće koje je ostalo sačuvano zahvaljujući “srećnoj okolnosti da nije poplavljeno tokom izgradnje đerdapskog hidroenergetskog kompleksa”.

“Konstatovane su dve heterogene, asinhrone fortifikacije sa jasnim analogijama sa lokalitetima na negotinskoj teritoriji poput Mora Vagei (rimska Clevora) i Glamija, na dunavskom limesu. Najbolje je istražen segment spoljnog utvrđenja gde se jasno ukazao masivan objekat cirkularne osnove koji nije bio neposredno povezan sa bedemom fortifikacije. Moguće je da se ovde zapravo radi o objektu poput sličnog koji je konstatovan u Timacum Minusu (Ravni) nadomak Knjaževca i koji je mogao biti vezan za flotaciju rude. Toj hipotezi u prilog ide i činjenica da su rimske Akve bile administrativni centar široke rudarske oblasti te da je tu bila i luka, izgradjena još u eposi Trajana, koja je mogla igrati dominantnu ulogu u izvozu dragocenih ruda prema Crnom moru i dalje ka Italiji”, kaže arheolog Gordan Janjić, muzejski savetnik Muzeja Krajine u Negotinu.

Na lokalitetu Ćetaće raspoznaju se tri faze izgradnje. Prva je vezana za epohu Trajana i neposredno prethodi dačkim ratovima, druga se pripisuje poznoantičkoj obnovi, kada nakon Rimskog napuštanja Dakije dunavska granica dobija ponovni primarni značaj, a treća je ranovizantijska.

„Na jednoj od opeka pronađenih u okviru istraženog kružnog objekta, koja je nažalost oštećena, nazire se pečatni natpis neke rimske kohorte koja je svakako učestvovala u izgradnji utvrđenja i najvažnijih objekata u njegovoj unutrašnjosti. Usled naslaga maltera teško je reći o kokoj tačno vojnoj kohorti se radi ali je prisustvo ovakve pomoćne vojne jedinice sasvim izvesno. Njen boravak na prostoru utvrđenja nije morao isključivo biti u vezi sa vojnim ili gradjevinskim poslovima. Ona je, naime, mogla igrati važnu ulogu u carinskim poslovima na mestu gde je glavni rimski put prelazio sa leve na desnu obalu Timoka. Na lokalitetu je sačuvana ranohrišćanska nekropola koja bi tek trebalo da se istraži u kampanjama koje slede”, dodaje Janjić.

I Vladimir Petrović i Gordan Janjić su, posredstvom Zoom platforme, istakli da se radi o veoma važnom lokalitetu koji se već nalazi na Uneskovoj preliminarnoj listi zajedno sa ostalim lokalitetima u Srbiji koji su činili rimsku utvrđenu granicu, odnosno limes, te da je nužno da se istraživanja nastave i da ih prate  konzervatorski poslovi kako bi lokalitet Ćetaće bio predstavljen široj zainteresovanoj javnosti.