Naslovna Društvo Danas slavimo Svetog proroka Iliju

Danas slavimo Svetog proroka Iliju

342
0

Posebno poštovan i slavljen među pravoslavnim vernicima je starozavetni prorok Ilija koji se svrstava među najveće proroke. Današnji praznik obeležava Srpska pravoslavna crkva ali je i krsna slava  mnogih domova i zavetni praznik naselja.

Detalj sa freske “Gavran hrani proroka Iliju”, 13. vek, Manastir Morača

Sveti Ilija je ime dobio po staroslovenskom bogu groma Perunu. Srbi su prelaskom u hrišćanstvo osobine starog boga Peruna, koji je upravljao munjama i gromovima, prepisali Svetom Iliji. Veliki broj običaja i verovanja zato potiče još iz predhrišćanskog vremena, pa je i Ilija dobio naziv Gromovnik.

Predanje kaže da je Ilija Tesvićanin rođen u Izrailju u 9. veku pre nove ere. Mladost je proveo u pustinji u molitvi, često sam u razmišljanjima. Predvideo je mnoge događaje zbog kojih je bio prognan od cara Ahava. Veruje se da Sveti Ilija nije umro, već da živi i da se plamenim kočijama vazneo na nebo. Na ikonama koje se dana iznose u pravoslavnim hramovima upravo je oslikana ova scena.

Sveti Ilija je posebno poštovan u Srpskoj pravoslavnoj crkvi kao neobičan čovek koji je živeo na zemlji. U njegovu čast sačuvane su svetootačke besede koje na na najbolji način veličaju sva njegova sveštena dela u kojima on veliča Gospoda.

U narodu prozvan kao Ilija Gromovnik, Sveti Ilija nosi sa sobom mnoga verovanja sačuvana do današnjih dana. Jedno od njih kaže da je do podneva leto, a od podneva jesen. Danas je strogo zabranjeno raditi kako se ne bi navukao bes velikog svetitelja.

Medari koji na današnji praznik vade med služe ga gostima kao lek, a sačuvano je verovanje da dečije obraze treba namazati medom kako bi bila zdrava.

Današnji przanik slavili su vazduhoplovci u Kraljevini Jugoslavije. Sa  njenom propašću ova tradicija je prekinuta da bi već 1992. godine bila nastavljena.

Krajinskim slavarima i svečarima čestitamo praznik Svetog Iliju.